Wtorek 29 lipca 2014r.  Imieniny: Olafa, Marty i Ludmiły
Strona Główna   Mapa serwisu
Strona Główna
Telefon interwencyjny Służby Celnej : 800 060 000
BIP  NBP  Ministerstwo Finansów 
    Akty Prawne
    Komunikaty
    Kontakt
    Linki
    Do pobrania
    Statystyka
Odsłon łącznie :  20799115
Obecna podstrona :  2716


Uzależnienie od alkoholu , narkotyków…

Uzależnienia, są poważnym problemem współczesnego człowieka i wywierają silne skutki nie tylko w sferze życie prywatnego, ale również oddziaływują na sytuacje pracownicze.

Są to:

  1. alkoholizm;
  2. narkomania;
  3. lekomania;
  4. seksoholizm;
  5. pracoholizm.

Najpowszechniejszą forma uzależnienia jest alkoholizmu. Według badań z 2008 r. w Polsce uzależnionych od alkoholu jest ok. 800 tys. osób, a pijących szkodliwie -  ok. 2 mln. 

Wyróżnia się kilka modeli picia alkoholu. Są to:

  1. picie umiarkowane – występuje, gdy łączna ilość wypijanego alkoholu nie przekracza:  1 standardowej porcji (10 gramów czystego alkoholu) 5 razy w tygodniu dla kobiety i 2 standardowych porcji (20 gramów czystego alkoholu) 5 razy w tygodniu dla mężczyzny oraz nie przekracza się 0,2 promila alkoholu we krwi; przy czym jednocześnie zachowane są 2 dni w tygodniu bez alkoholu, nie pije się prowadząc auto, będąc w ciąży i zażywając leki;
  2. picie ryzykowne – występuje w przypadku systematycznego kontaktowania się z alkoholem na poziomie 20 gramów czystego alkoholu pięć razy w tygodniu dla kobiety i 40 gramów czystego alkoholu pięć razy w tygodniu dla mężczyzny; taki model picia w dłuższym okresie może doprowadzić do wystąpienia szkód zdrowotnych, w tym uzależnienia od alkoholu;
  3. picie szkodliwe – jest to nieprawidłowy wzorzec picia niosący wysokie ryzyko wystąpienia poważnych szkód dla zdrowia psychicznego i fizycznego oraz społecznego; mamy z nim do czynienia wówczas, gdy w ciągu ostatnich 12 miesięcy wystąpił co najmniej jeden z następujących objawów:
    a)      uporczywie powtarzające się picie alkoholu powoduje trudności w funkcjonowaniu społecznym, wywiązywaniu się z obowiązków w pracy, szkole rodzinie lub powoduje konflikty interpersonalne np. kłótnie ze współmałżonkiem na temat konsekwencji picia, przemoc fizyczną, zaniedbywanie opieki nad dziećmi,
    b)      powtarzające się picie alkoholu w sytuacjach narażających na fizyczne uszkodzenie ciała np. prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości,
    c)       powtarzające się problemy z prawem z powodu picia alkoholu np. zatrzymanie w związku z niestosownym zachowaniem pod wpływem alkoholu;
  4. zespół uzależnienia od alkoholu – mamy z nim do czynienia wówczas, gdy występują przynajmniej 3 z niżej wymienionych objawów, w okresie 1 miesiąca lub w ciągu ostatniego roku w kilkukrotnych okresach krótszych niż miesiąc:
    a)      silne pragnienie lub poczucie przymusu picia („głód alkoholowy”),
    b)      upośledzenie zdolności kontrolowania zachowań związanych z piciem (upośledzenie zdolności powstrzymywania się od picia, trudności w zakończeniu picia, trudności w ograniczeniu ilości wypijanego alkoholu do wcześniej założonego poziomu),
    c)       fizjologiczne objawy zespołu abstynenckiego w sytuacji ograniczenia lub przerywania picia (drżenie, tachykardia, nudności, wymioty, biegunka, rozszerzenie źrenic, wysuszenie śluzówek, wzmożona potliwość, zaburzenia snu, bezsenność, drażliwy lub obniżony nastrój, niepokój, lęk), używanie alkoholu w celu złagodzenia alkoholowego zespołu  abstynenckiego, subiektywne poczucie skuteczności takiego postępowania,
    d)      występowanie tolerancji, czyli potrzeba zwiększenia ilości alkoholu w celu doznania podobnych efektów jak wywoływane poprzednio mniejszymi dawkami alkoholu,
    e)      koncentracja życia wokół picia kosztem zainteresowań i obowiązków,
    f)       uporczywe picie alkoholu mimo wiedzy o związku między piciem a szkodami nim spowodowanymi, a także mimo oczywistych dowodów występowania szkodliwych następstw picia np. uszkodzenie wątroby, okresy depresji po piciu, choroba wrzodowa itp.,
    g)      inne zaburzenia – „palimpsesty alkoholowe” (powtarzające się epizody „urwanych filmów”, „przerw w życiorysie”, luki w pamięci), próby zapanowania nad piciem (np. ograniczenie sobie pory picia, rodzaju trunku, dobrowolne podejmowanie okresowej abstynencji w celu picia bez obaw w przyszłości), ciągi picia, nawroty picia po okresach abstynencji, zaprzeczanie uzależnieniu (dana osoba nie uważa się za alkoholika), nasilony lęk, ataki paniki bez powodu, psychozy alkoholowe, próby samobójcze.

Cechy alkoholizmu:

  1. nałogowy system regulowania emocji – w przypadku nałogów ośrodek szczęścia w mózgu przestaje normalnie funkcjonować i przyjemność jest dostarczana z zewnątrz chemicznie; uszkodzeniu ulega instynkt samozachowawczy, alkoholik bardziej boi się braku wódki niż śmierci;
  2. system iluzji i zaprzeczania – alkoholik uważa, że ma wszystko pod kontrolą i zaprzecza istnieniu problemu, wszystko podporządkowuje temu, żeby nie dopuścić do siebie informacji, co naprawdę się z nim dzieje;
  3. system rozdwojenia i rozproszenia  „JA” – alkoholik nie funkcjonuje w obszarze faktów, ma inny obraz rzeczywistości gdy jest pod wpływem alkoholu a inny – gdy nie jest, jeśli pije, to staje się kimś innym,
  4. system dumy i kontroli – alkoholik skupia się na takim zarządzaniu rzeczywistością, żeby przetrwać.

   Ponadto, występuje takie zjawisko jak współuzależnienie rodziny z problemem alkoholowym  i DDA (Dorosłe Dziecko Alkoholika).

   Współuzależnienie – to utrwalona forma uczestnictwa w długotrwałej i trudnej sytuacji życiowej, związanej z patologicznymi zachowaniami osoby pijącej. Współuzależnienie ogranicza swobodę wyboru postępowania osoby współuzależnionej, prowadzi do pogorszenia własnego stanu psychofizycznego i utrudnia zmianę własnego położenia życiowego. Współuzależniony żyje życiem i sprawami osoby pijącej.
Rodzina alkoholowa – jest systemem dysfunkcyjnym, zamkniętym, posiadającym zaburzoną strukturę. Występuje w niej brak tożsamości i utrata autonomii poszczególnych członków rodziny oraz brak możliwości rozwoju osobistego. Charakteryzuje się zablokowaną komunikacją i brakiem zaufania („nie mów”, „nie czuj”, „nie ufaj”).

   Syndrom DDA – jest to zespół utrwalonych, osobowościowych schematów funkcjonowania psychospołecznego, które powstały w dzieciństwie, w rodzinie alkoholowej, utrudniających osobie bezpośredni kontakt z rzeczywistością. Charakteryzuje się występowaniem lęku, nadkontroli i magicznego myślenia. DDA przeżywa i interpretuje aktualne wydarzenia przez pryzmat własnych doświadczeń z dzieciństwa. Uważa, że jego „Ja” nie zależy od niego, że nie posiada autonomii. Ogląda rzeczywistość pod kątem zagrożenia. Ma niską samoocenę, stawia sobie bardzo wysokie poprzeczki. Posiada nadwrażliwość interpersonalną, co jest skutkiem wyuczonego w dzieciństwie wyczuwania nastrojów w rodzinie.

   Symptomy wskazujące na pogarszającą się wydajność pracy, w związku z nadużywaniem alkoholu przez pracownika. Są to:

  1. wzrastająca absencja:
    a)      nieusprawiedliwione nieobecności,
    b)     mało prawdopodobne wytłumaczenia nieobecności,
    c)      nienormalnie dużo krótkich nieobecności z powodu różnych chorób,
    d)     nadmierna powolność, opieszałość;
  2. nieobecność w pracy:
    a)      powtarzające się nieobecności na stanowisku pracy,
    b)      wzrastająca ilość i długość przerw na kawę,
    c)      fizyczne dolegliwości w pracy (bóle głowy, żołądka itp.);
  3. zamieszanie i problemy z koncentracją:
    a)      trudność w przypominaniu sobie poleceń i szczegółów instrukcji,
    b)     wzrastająca trudność w wypełnianiu wyznaczonych poleceń,
    c)      trudność w przypominaniu sobie i analizowaniu swoich błędów,
    d)     postrzeganie pracy jako wymagającej ciągle rosnącego wysiłku, przerastającej możliwości,
    e)     łatwość dekoncentracji, częste roztargnienie;
  4. ogólnie zaniżona wydajność pracy:
    a)      zmienny model pracy – naprzemiennie skrajnie wysoka lub skrajnie niska wydajność i jakość pracy,
    b)     niedotrzymywanie i przekraczanie terminów, zwiększająca się ilość błędów i pomyłek,
    c)      tracony czas i materiały,
    d)     uchylanie się od podejmowania decyzji;  
  5. niewłaściwe relacje z innymi pracownikami:
    a)      wyczulenie na krytykę,
    b)     znaczne wahania nastroju,
    c)      skargi od współpracowników,
    d)     unikanie współpracowników,
    e)     drażliwość, nerwowość;
  6. niezwyczajne zachowanie:
    a)      przemoc fizyczna,
    b)     wybuchy emocji. 

   Najczęściej  występujące skutki nadużywania alkoholu przez pracownika, w przypadkach picia w pracy i poza pracą:

  1. skutki nadużywania alkoholu przez pracownika dla firmy/zespołu pracowniczego:
    a)      obniżenie jakości pracy pracownika , co przekłada się na słabsze wyniki całego zespołu,
    b)      podejmowanie błędnych decyzji,
    c)       zagrożenie bezpieczeństwa z zakresu bhp i p.poż,
    d)      pracownik nadużywający alkoholu nie otrzymuje nagród, premii, zatem jest bardziej podatny na korupcję,
    e)      jeżeli pracownik pije z kolegami z pracy to wspólnie uzgadniają usprawiedliwienia dla picia,
    f)       jeżeli pracownik pije z osobami z zewnątrz, to może być w coś „wrobiony”,
    g)      opór przed zmianą, rozwojem zawodowym, sabotowanie pracy,
    h)      unikanie kontaktów z ludźmi,
    i)        konflikty w związku z nadmierną reaktywnością, agresja połączona z relacyjnością,
    j)        wykorzystywanie innych pracowników do wykonywania zadań służbowych,
    k)      nadużywanie uprawnień (np. posługiwanie się  legitymacją służbową wobec Policji),
    l)        ujawnianie tajemnicy służbowej,
    m)    utrata lub niszczenie mienia służbowego np. pieczęci, kluczy,
    n)      osłabienie motywacji pozostałych pracowników,
    o)      zaburzenia relacji wewnątrz zespołu, dysfunkcjonalna hierarchizacja, kłopoty z uzgadnianiem zadań,
    p)      demoralizacja wewnątrz zespołu: inni pracownicy uważają, że skoro pracownikowi wolno pić to im też wolno „być nie w porządku”,
    q)      zmniejszenie obsady kadrowej firmy, bo pozostali pracownicy są niezadowoleni z pracy i odchodzą z zespołu,
    r)       tworzenie lub umacnianie stereotypu pracownika firmy – pijaka np. celnik to pijak,
    s)       osłabienie wizerunku zewnętrznego i wewnętrznego;
  2. Skutki nadużywania alkoholu przez pracownika firmy dla pozostałych pracowników:
    a)      pracownicy uważają, że pijący podważa prestiż firmy,
    b)      pracownicy tracą zaufanie do pijącego,
    c)       pracownicy mają większą ilość zadań do wykonania, zmienia się obciążenie pracą poszczególnych pracowników,
    d)      pracownicy nie mogą liczyć na pijącego,
    e)      osłabienie motywacji pracowników,
    f)       powstaje przestrzeń do budowania kontaktów nieformalnych,
    g)      tworzą się hierarchie osób: lepszych i gorszych, rodzi się syndrom frajera,
    h)      następuje utrata ustalonych wartości , w miejsce etosu tworzy się anomia pracownicza,
    i)        demoralizacja pracowników, którzy uważają, że im też wolno „być nie w porządku”,
    j)        możliwość rozpicia innych pracowników,
    k)      niezadowolenie z pracy prowadzące do odejścia z firmy;
  3. skutki nadużywania alkoholu przez pracownika firmy dla niego samego:
    a)      somatyczne – bóle głowy, wrzody żołądka, uszkodzenia mózgu, marskość wątroby, brak koncentracji, zniszczenie zdrowia,
    b)      poczucie wyalienowania,
    c)       kłopoty z jakością wykonywanych zadań,
    d)      niedotrzymywanie terminów,
    e)      niszczenie relacji z przełożonymi lub podwładnymi i współpracownikami,
    f)       niższe dochody z powodu nieotrzymywania premii, nagród,
    g)      brak rozwoju zawodowego,
    h)      zaprzepaszczenie kwalifikacji,
    i)        utrata pracy,
    j)        kłopoty z prawem,
    k)      doprowadzenie do ruiny rodziny;
  4. skutki nadużywania alkoholu przez pracownika firmy dla klientów firmy:
    a)      klient otrzymuje produkt złej jakości albo nie otrzymuje produktu w ogóle,
    b)      klient jest zdezorientowany, bo nie wie z kim ma załatwiać sprawę,
    c)       negatywne postrzeganie firmy i jej pracowników,
    d)      pijący pracownik przyciąga nieuczciwych klientów,
    e)      klient może być ofiarą agresji ze strony pijącego pracownika,

   Nadużywanie alkoholu przez pracownika wywiera zatem istotny wpływ na zachowania ludzi, funkcjonowanie zespołu pracowniczego, jakość i terminowość zadań oraz wizerunek firmy. Ponadto, wyżej wymienione skutki nadużywania alkoholu przez pracownika naruszają wszystkie standardy etyczne obowiązujące w środowisku pracy, w szczególności: uczciwości, rzetelności, profesjonalizmu, obiektywizmu, terminowości, współpracy, odpowiedzialności i bezstronności.  W związku z tym, pracodawca nie powinien pozostać obojętny  na występujące w miejscu pracy problemy alkoholowe.

   Nowoczesna polityka personalna nie zajmuje się wyłącznie zatrudnianiem i zwalnianiem pracowników, ale tworzy klimat, dzięki któremu ludzie chcą tu pracować, czują się dumni, identyfikują się z celami i zadaniami firmy. Zasadą powinno być zatem eliminowanie zjawiska nietrzeźwości w miejscu pracy, a nie - ludzi, w związku z tym najlepszą strategią dla zakładu pracy jest podjęcie kilkuetapowego rozwiązania problemów alkoholowych.

   Etapy rozwiązywania problemów alkoholowych w zakładzie pracy:

  1. diagnoza problemów alkoholowych w środowisku pracy;
  2. zakazanie dostępności alkoholu w miejscu pracy;
  3. realizacja programów informacyjnych, edukacyjnych i treningowych, dotyczących bezpieczeństwa pracy i zdrowego stylu życia;
  4. identyfikacja i ocena problemów pracowniczych;
  5. uruchomienie poradnictwa i leczenia dla osób mających problemy związane z alkoholem;
  6. koordynacja współpracy pracodawców i przedstawicieli pracowników;
  7. przeszkolenie zakładowej służby zdrowia z profilaktyki alkoholowej lub kierowanie do wyznaczonych placówek lecznictwa odwykowego.

Przydatne linki: WWW.parpa.pl – Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

Placówki lecznictwa: http://www.parpa.pl/index.php?option=com_content&task=category&sectionid=1&id=5&Itemid=10

iteratura: Ireneusz Kaczmarczyk „Wspólnota Anonimowych Alkoholików w Polsce. Alkoholowe dno i co to znaczy trzeźwieć”, ENETEIA Wydawnictwo Psychologii i Kultury. Warszawa 2008. 

Ostatnia modyfikacja 2008-11-28 14:01:20 przez Piotr Szprychel
 
Copyright 2005 Izba Celna Biała Podlaska, terus team
Strone wygenerowano w czasie: 0.3436 sekundy

Ważne: Nasze strony wykorzystują pliki cookies.
Używamy cookies w celach funkcjonalnych, aby ułatwić użytkownikom korzystanie z witryny oraz w celu tworzenia anonimowych statystyk serwisu.
Jeżeli nie blokujesz plików cookies, to zgadzasz się na ich używanie oraz zapisanie w pamięci urządzenia.
Możesz samodzielnie zarządzać cookies zmieniając odpowiednio ustawienia Twojej przeglądarki.

X zamknij